Bursa'nın Yıldırım ilçesi sınırlarında yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunan Cumalıkızık Köyü, Osmanlı'nın erken dönem yerleşim izlerini günümüze taşıyan en önemli kültürel alanlardan biri olarak öne çıkıyor.
Tarihi 700 yılı aşkın bir geçmişe dayanan Cumalıkızık, 13. yüzyılın sonları ile 14. yüzyılın başlarında Osmanlı Beyliği'nin Bursa çevresine yerleşme sürecinde kurulan vakıf köylerinden biri olarak biliniyor. Köy, özellikle Orhan Gazi döneminde Osmanlı'nın iskân politikası kapsamında planlı şekilde oluşturulan yerleşimler arasında yer aldı.
Dar sokakları, taş döşemeleri, ahşap ve kerpiçten yapılmış geleneksel evleriyle dikkat çeken köy, erken Osmanlı sivil mimarisinin en iyi korunmuş örneklerinden biri kabul ediliyor. Evlerin büyük bölümü iki veya üç katlı olup, üst katların sokağa taşan mimari yapısı dönemin yaşam tarzını yansıtıyor.
Cumalıkızık, yalnızca mimarisiyle değil, kültürel yapısıyla da dikkat çekiyor. Köyde yüzyıllardır devam eden komşuluk ilişkileri, geleneksel el sanatları ve yerel mutfak kültürü, bölgenin yaşayan bir tarih olarak kalmasını sağlıyor.
2014 yılında "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu" başlığıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilen köy, her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor. Özellikle hafta sonları yoğun ziyaretçi akınına uğrayan köy, hem tarihi dokusu hem de doğal atmosferiyle kültür turizminin önemli merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.