ABD-İsrail güçleri ile İran arasında yaşanan çatışmaların genişlemesi, Orta Doğu'da turizm sektörünü ciddi şekilde sarsmaya başladı. Yıllık yaklaşık 367 milyar dolar büyüklüğe sahip olan bölgesel turizm pazarının, savaşın süresine bağlı olarak büyük kayıplar yaşayabileceği belirtiliyor.
Bölgenin en önemli turizm merkezlerinden Dubai'de uçuşların büyük ölçüde durdurulması sektör üzerindeki baskıyı artırdı. Güvenlik endişeleri nedeniyle hem hava trafiğinde hem de konaklama rezervasyonlarında ciddi düşüşler yaşanıyor.
Verilere göre Birleşik Arap Emirlikleri'nde tatil kiralamalarına yönelik iptaller saldırıların ardından iki kattan fazla artarak yaklaşık 8 bin 450'ye yükseldi. Turizm şirketleri ve havayolları, bölgeye yönelik talepte hızlı bir gerileme olduğunu bildiriyor.
Düşük maliyetli havayolu şirketi Ryanair'in CEO'su da Orta Doğu rezervasyonlarında büyük bir çöküş yaşandığını belirtti. Yetkililer, turist talebinin hızla Portekiz, İtalya ve Yunanistan gibi Avrupa destinasyonlarına kaydığını ifade ediyor.
Danışmanlık şirketi Tourism Economics'in analizine göre çatışmanın süresine bağlı olarak bu yıl Orta Doğu'ya seyahat eden kişi sayısı 23 ila 38 milyon daha az olabilir.
İki farklı senaryo
Analize göre çatışmaların birkaç hafta içinde sona ermesi halinde uluslararası ziyaretçi sayısında yıllık yaklaşık yüzde 11'lik bir düşüş yaşanabilir. Bu senaryoda önceki tahminlere kıyasla 23 milyon daha az turist ve yaklaşık 34 milyar dolar turizm geliri kaybı bekleniyor.
Ancak çatışmanın iki ay kadar sürmesi durumunda tablo çok daha ağır olabilir. Bu durumda 2026 yılında ziyaretçi sayısının yaklaşık yüzde 27 azalabileceği, bunun da 38 milyon kayıp turist ve yaklaşık 56 milyar dolarlık gelir kaybı anlamına geleceği öngörülüyor.
Uzmanlara göre en büyük kaybın, ölçekleri ve hava yolu bağlantılarına yüksek bağımlılıkları nedeniyle Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinde yaşanması bekleniyor.
UÇUŞ AĞLARI DA ETKİLENİYOR
Analize göre hava sahası yeniden açılsa bile havayolları önceliği mahsur kalan yolcuların tahliyesine verecek. Bu nedenle uçuş ağlarının normale dönmesi zaman alabilir. Çatışmanın uzaması durumunda ise uçuş planlarının tamamen yeniden düzenlenmesi gerekebilir.
Güvenlik endişeleri, çatışma kısa sürse bile ikinci çeyrek boyunca turizm talebini baskılayabilir. Uzayan bir kriz ise yılın büyük bölümünde rezervasyonları olumsuz etkileyebilir.
Avrupa merkezli seyahat şirketi TUI Group da talepte düşüş beklendiğini açıklarken, sektör temsilcileri gelişmelerin çatışmanın süresine bağlı olarak değişeceğini vurguluyor.
Öte yandan Orta Doğu hava sahasının kısmen kapanması nedeniyle Asya-Avrupa uçuşlarında bilet fiyatlarının da yükselmeye başladığı bildiriliyor. Bu durumun küresel havacılık ve turizm sektöründe zincirleme etki yaratabileceği değerlendiriliyor.