İspanya, Almanya, İtalya, Portekiz ve Avusturya, enerji şirketlerinin elde ettiği “olağanüstü kârlar” için Avrupa Birliği genelinde yeni bir vergi uygulanmasını gündeme taşıdı. Beş ülke, özellikle İran savaşı sonrası artan petrol ve yakıt fiyatlarının bazı şirketlere aşırı kazanç sağladığını savunarak Brüksel’e resmi çağrıda bulundu.
Söz konusu ülkelerin ekonomi bakanları, Avrupa Komisyonu’na gönderdikleri ortak mektupta, enerji şirketlerinin kriz ortamında elde ettiği yüksek kârların vergilendirilmesini talep etti. İspanya Ekonomi Bakanı Carlos Cuerpo’nun da paylaştığı mektupta, Orta Doğu’daki çatışmaların petrol fiyatlarını yükselttiği ve bunun Avrupa ekonomisi ile vatandaşlar üzerinde ciddi bir yük oluşturduğu vurgulandı.
Bakanlar, bu yükün adil şekilde paylaşılması gerektiğini belirterek, enerji şirketlerinin elde ettiği ekstra kazançlara yönelik AB çapında bir vergi mekanizması geliştirilmesini istedi.
“Savaştan kazananlar katkı yapmalı”
Mektupta, böyle bir verginin sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj taşıyacağı ifade edildi. Bakanlar, “Savaşın sonuçlarından kazanç sağlayanlar, toplumun üzerindeki yükü hafifletmeye katkıda bulunmalı” görüşünü dile getirdi.
Ayrıca bu adımın Avrupa Birliği’nin birlik ve hareket kabiliyetini de göstereceği vurgulandı.
2022 modeli örnek gösterildi
Beş ülke, Avrupa Komisyonu’ndan daha önce Ukrayna savaşı sırasında uygulanan benzer bir sistemi yeniden değerlendirmesini istedi. 2022’de AB, petrol ve doğalgaz şirketlerinin son dört yıl ortalamasını yüzde 20’den fazla aşan kârlarına %33 oranında “dayanışma katkısı” getirmişti.
Yeni öneride ise bu sistemin daha etkili hale getirilmesi ve özellikle çok uluslu enerji şirketlerinin yurtdışındaki kazançlarının da daha net şekilde kapsama alınması talep ediliyor.
Gözler Brüksel’de
Mektup, Avrupa Komisyonu’nun İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden sorumlu üyesi Wopke Hoekstra’ya gönderildi. Komisyonun konuyu hızlı şekilde değerlendirmeyi kabul ettiği belirtilirken, yeni bir vergi düzenlemesinin hukuki ve ekonomik boyutlarının kısa sürede netleşmesi bekleniyor.
Avrupa’da enerji fiyatlarının yükseldiği ve ekonomik baskının arttığı bir dönemde gelen bu teklifin, önümüzdeki günlerde AB gündeminin en sıcak başlıklarından biri olması bekleniyor.