Karadeniz'de yaş çay hasadının yoğun şekilde devam ettiği günlerde üreticiler, hem kontenjan uygulaması hem de özel sektörün fiyat politikaları nedeniyle zor bir süreçten geçiyor. Bayram tatili boyunca çay bahçelerinde mesai yapan üreticilerin ürünlerini kısa sürede teslim etmek istemesi, çay alım merkezlerinde ve fabrikalarda yoğunluğun artmasına neden oldu. Artan yük karşısında işleme kapasitesinin sınırlarına ulaşan Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, alımları düzenlemek amacıyla kontenjan ve randevulu sisteme geçti.
ÇAYKUR tarafından uygulamaya alınan yeni sistem, yaş çay teslim süreçlerinde yoğunluğu azaltmayı amaçlasa da birçok üretici açısından farklı sonuçlar doğurdu. Ürünlerini bekletmek istemeyen üreticiler, çaylarını özel sektöre satmaya yönelirken, piyasadaki arz fazlası nedeniyle özel sektör firmalarının alım fiyatlarında indirime gitmesi tepkilere yol açtı.
Yaş Çayda Yoğunluk Kontenjan Uygulamasını Getirdi
Bayram öncesinde açıklanan kampanyalar ve uygun hava koşulları nedeniyle birçok üretici hasadı hızlandırdı. Kısa süre içerisinde büyük miktarda yaş çayın piyasaya sunulması, fabrikalarda ciddi yoğunluk oluşturdu. Bunun üzerine ÇAYKUR, işleme kapasitesini koruyabilmek adına üreticilere belirli miktarlarda teslimat hakkı tanıyan kontenjan sistemini devreye aldı.
Kurum yetkilileri, üreticilerin ürünlerinin tamamının alınacağını belirtirken, yoğunluk nedeniyle teslimatların zamana yayılması gerektiğini ifade etti. Ancak ürünlerini bekletmek istemeyen üreticiler için bu süreç farklı bir ekonomik baskı oluşturdu.
Özel Sektörde Fiyatlar Geriledi
Kontenjan uygulaması nedeniyle alternatif arayan üreticiler, çaylarını özel sektör firmalarına yönlendirmeye başladı. Piyasada yaş çay arzının artmasıyla birlikte bazı özel sektör işletmelerinin alım fiyatlarını düşürdüğü iddiaları gündeme geldi.
Üreticiler, özellikle büyük firmaların belirlediği fiyat politikalarının sektörde genel bir etki yarattığını savunuyor. Çay üreticileri, taban fiyatın altında gerçekleşen alımların gelirlerini olumsuz etkilediğini ve emeklerinin karşılığını almakta zorlandıklarını dile getiriyor.