Türkiye'nin incir üretiminde öncü kentlerinden Aydın'da, incirin döllenmesinde kritik rol oynayan "ilek" sezonu açıldı. Erkek incir olarak bilinen ve üreticiler arasında büyük önem taşıyan ilekler, bu yıl pazarlarda yüksek fiyatlarla alıcı bulmaya başladı. Sabahın ilk ışıklarıyla kurulan ilek pazarlarında hareketlilik dikkat çekerken, kaliteli ürünlerin kilosu 400 ila 500 TL bandında satılıyor.
Aydın'ın "milli meyvesi" olarak bilinen incirin sağlıklı şekilde olgunlaşmasında ilekler hayati bir rol üstleniyor. Halk arasında "ilek" olarak adlandırılan erkek incirler, dişi incir ağaçlarına asılarak doğal döllenme sürecini başlatıyor.
İleklerin içerisinde bulunan ve "incir arıcığı" olarak bilinen küçük sinekler, polen taşıyarak meyvenin oluşumunu sağlıyor. Bu doğal döngü gerçekleşmediğinde incirlerde dökülme artarken, kalite ve verim de ciddi oranda düşüyor. Bu nedenle üreticiler için ilek kullanımı vazgeçilmez bir uygulama olarak öne çıkıyor.
PAZARLARDA YOĞUN İLGİ VE FİYATLAR
İncir üretiminin yoğun yapıldığı ilçelerde kurulan ilek pazarları, sezonun başlamasıyla birlikte yeniden canlandı. İncirliova başta olmak üzere birçok noktada kurulan pazarlarda üreticiler, sabahın erken saatlerinden itibaren en iyi ilekleri seçebilmek için yoğunluk oluşturuyor.
Kalitesi yüksek ve sinek yoğunluğu fazla olan ilekler daha çok talep görürken, fiyatların 400 ila 500 TL arasında değişmesi dikkat çekiyor. Üreticiler, sezon ilerledikçe hareketliliğin daha da artacağını ifade ediyor.
ÜRETİCİLER İLEK SEZONUNU ANLATIYOR
Geleneksel ilek pazarında satış yapan Hakan Erol, sezonun yeni başladığını belirterek süreci şöyle anlattı:
"2026 yılı ilek sezonumuz başladı herkese hayırlı olsun öncelikle. Pazarımız da açıldı. Yeni başladık tabi sakin. Bir kaç gün sonra hızlanır. Herkes ihtiyacı doğrultusunda alacak. Fiyatlar kilosu 500 TL civarında alınıp satılıyor. İlek, incirin döllenmesi sonucunda başındaki meyvenin dökülmesini önlüyor. Onun için bu ilekler olmazsa olmaz. Bunu incire attığımız zaman incirimiz kaliteli ve ballı olur. Bunu atmazsak meyve kaybına sebep oluyor. Onun için ilekleme yapmak mecburiyetindeyiz. Ağaçların büyüklüğüne göre ikişer üçer tane asıyoruz. Torbalar içerisinde asıyoruz. Daha sağlıklı oluyor. Akşam geç saatlerde asarsak sabah kadar sinek de görevini yapıyor. Meyvelerin dökülmesini önlüyor. Olgunlaşmasını sağlıyor"
Erol ayrıca ilek sineklerinin doğadaki rolüne dikkat çekerek, "Bunlar küçük arıcık aslında. Bunlar incir ağaçlarının meyvelerine girdikten sonra dökülmesini önlüyor. Bir arı vazifesi görüyor. İleklerin içi de önemli. İleğin iyi olup olmadığını da içine bakara kanaat getirebilirsin. Toz ve içindeki larvası önemli. Olmazsa olmazı bu" dedi.
DOĞADAN SOFRAYA UZANAN ZAHMETLİ SÜREÇ
Murat Peçen ise ileğin incir üretimindeki vazgeçilmez rolünü vurgulayarak, "İlek sezonu açıldı şu an yeni başladı daha. 5 güne kadar daha da hızlanır bu iş. Burası da İncirliova'nın geleneksel ilek pazarı. Her yıl burada kurulur. Üreticiler gelir alır. Toptan ve perakende satışlar yapılır burada. İncirlerin gelişmesi için ilek önemli. Bunun içinde milyonlarca sinek var. Oradan döllenir. Sinek olmazsa diğer incirler olmaz yani. Her ağacın başına asılır bunlar. Bunları asmazsan diğer incirler ballanmaz, dökülür" ifadelerini kullandı.
BAHÇELERDE ZORLU MESAİ
İlek toplama sürecinin zahmetli olduğuna dikkat çeken üretici Orhan Orut ise işin emek isteyen yönünü şöyle anlattı: "Sabah 5 gibi bahçeye gidiyoruz. Ağacın başına çıkıyoruz. Çok zor durumda topluyoruz. Tek tek topladığımız için zahmetli oluyor"