ABD ile İran arasında yaşanan gerilimin enerji ve petrokimya piyasalarına etkisi, Bursa'daki plastik ambalaj sektörünü derinden sarstı. BURPAS Başkanı Kağan Yeşil, artan maliyetler, aksayan lojistik ve istihdam kaybı riskine dikkat çekerek acil önlem çağrısında bulundu.
ABD ile İran arasında yaşanan savaşın küresel enerji ve hammadde piyasaları üzerindeki etkileri giderek belirginleşirken, bu durumdan en hızlı etkilenen sektörlerin başında plastik ambalaj sanayisi geliyor. Petrol ve petrokimya türevli hammaddelere dayalı üretim yapısı nedeniyle sektör, maliyet artışları ve tedarik sorunlarıyla karşı karşıya kaldı.
Bursa Plastik Ambalaj Sanayicileri Derneği (BURPAS) Başkanı Kağan Yeşil, yaptığı açıklamada yaşanan gelişmelerin sektör üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtti. Yeşil, savaşın başlamasıyla birlikte özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye trafiğinin durma noktasına geldiğini, petrol fiyatlarının hızla yükseldiğini ve Orta Doğu kaynaklı petrokimya ihracatının sekteye uğradığını ifade etti.
Maliyetler katlandı
Savaşın ilk haftalarından itibaren petrol ve türevlerindeki fiyat artışının yüzde 60'ı aştığını belirten Yeşil, bu durumun plastik hammadde maliyetlerini de aynı oranda yükselttiğini söyledi. Polietilen (PE), polipropilen (PP) ve PET gibi temel hammaddelerin fiyatlarında ciddi artış yaşandığını vurgulayan Yeşil, "Bir ton PE granülün maliyeti neredeyse iki katına çıktı. Bu artış, Bursa'daki yüzlerce üreticinin rekabet gücünü ortadan kaldırıyor" dedi.
Artan maliyetlerin doğrudan ürün fiyatlarına yansıdığını belirten Yeşil, su şişesi, gıda ambalajı ve tarım filmi gibi temel ürünlerde yüzde 25-30 oranında zam yaşandığını kaydetti.
Lojistik zinciri kırılma noktasında
Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların durmasının sektörü ciddi şekilde etkilediğini belirten Yeşil, alternatif rotaların hem süreyi uzattığını hem de maliyetleri artırdığını söyledi. Navlun ücretleri ve sigorta primlerinin katlandığını ifade eden Yeşil, "Fabrikalarımız hammadde bulmakta zorlanıyor, stoklar tükeniyor. Üretim hatlarının durma riskiyle karşı karşıyayız" diye konuştu.
İstihdam riski büyüyor
Sektörde yaşanan daralmanın istihdam üzerinde de ciddi tehdit oluşturduğunu dile getiren Yeşil, Bursa'da on binlerce kişiye iş imkânı sağlayan plastik ambalaj sektöründe işten çıkarmaların gündeme gelebileceğini söyledi. Yeşil, "Kapasite düşüşleri ve vardiya azaltmaları başladı. Önlem alınmazsa binlerce kişi işsiz kalabilir" ifadelerini kullandı.
Acil önlem çağrısı
BURPAS olarak yaşanan krizin geçici olmadığını düşündüklerini belirten Yeşil, Türkiye'nin petrokimya ithalatına bağımlılığının azaltılması gerektiğini vurguladı. Yerli üretim yatırımlarının hızlandırılması, ithal hammaddelere yönelik ek vergilerin askıya alınması ve kamu ihalelerinin güncellenmesi çağrısında bulundu.
Yeşil ayrıca hükümet, TOBB, PLASFED ve ilgili bakanlıkları acil toplantıya davet ederek, "Sektörümüz durma noktasına geldi. Bu yükü tek başımıza taşıyacak gücümüz kalmadı" dedi.