Dijital platformların haber içeriklerinden elde ettiği gelir tartışması yeni bir aşamaya taşınıyor. Yeni düzenleme kapsamında Meta, Google ve TikTok gibi devlerin kazançlarının bir kısmı gazetecilere ve yayıncılara aktarılacak.
Dünya genelinde uzun süredir tartışma konusu olan “dijital platformlar haberden para kazanıyor mu?” sorusu, yeni bir düzenleme ile somut adımlara dönüşüyor. Hükümetler ve düzenleyici kurumlar, teknoloji devlerinin haber içeriklerinden elde ettiği gelirleri medya kuruluşlarıyla paylaşmasını zorunlu kılan bir sistem üzerinde uzlaşıyor.
Yeni modele göre, sosyal medya ve arama motoru platformları, kullanıcılarına sundukları haber içerikleri üzerinden elde ettikleri reklam gelirlerinin belirli bir kısmını doğrudan gazetecilere ve haber kuruluşlarına aktaracak. Bu uygulama kamuoyunda “haber vergisi” olarak anılmaya başladı.
Düzenlemenin temel amacı, özellikle dijitalleşme sürecinde gelir kaybı yaşayan geleneksel medya kuruluşlarını desteklemek ve gazeteciliğin sürdürülebilirliğini sağlamak. Uzmanlara göre, reklam gelirlerinin büyük bölümünü elinde tutan teknoloji şirketleri karşısında medya sektörünün ekonomik dengesi giderek bozuluyor.
Yetkililer, sistemin yalnızca büyük medya kuruluşlarını değil, yerel gazeteleri ve bağımsız gazetecileri de kapsayacak şekilde tasarlandığını vurguluyor. Böylece daha adil bir gelir dağılımı hedefleniyor.
Öte yandan teknoloji şirketleri cephesinde ise temkinli bir yaklaşım söz konusu. Meta ve Google daha önce benzer düzenlemelere karşı çıkmış, bazı ülkelerde haber içeriklerini platformlarından kaldırma tehdidinde bulunmuştu. TikTok ise içerik üreticileriyle gelir paylaşımı konusunda farklı modeller geliştirdiğini savunuyor.
Medya uzmanları, düzenlemenin uygulanma biçiminin kritik olacağına dikkat çekiyor. Gelir paylaşımının şeffaf ve denetlenebilir olması gerektiğini belirten uzmanlar, aksi halde sistemin beklenen etkiyi yaratamayabileceğini ifade ediyor.
Yeni “haber vergisi” modelinin ilk etapta bazı ülkelerde pilot olarak uygulanması, ardından küresel ölçekte yaygınlaşması bekleniyor. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde dijital medya ekosisteminde önemli bir dönüşüm yaşanabileceği değerlendiriliyor.