Türkiye'nin en değerli tıbbi ve aromatik bitkileri arasında gösterilen salepte hasat sezonu Kastamonu'da başladı. Doğal yaşamın korunması amacıyla doğadan toplanması yasaklanan ve yalnızca kontrollü üretimle yetiştirilebilen salep, yüksek piyasa değeriyle üreticilerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Bu yıl Kastamonu'daki üretim alanlarında başlayan hasatta, kurutulmuş ürünün kilogram fiyatının 13 bin liraya kadar yükselmesi dikkat çekti.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından desteklenen üretim modeli sayesinde son yıllarda salep yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması hedeflenirken, kent genelindeki üreticiler de yüksek katma değer sağlayan bu ürüne yönelmeye başladı.
Koruma Altında Tutuluyor
Endemik bitki türleri arasında yer alan salep, uzun yıllardır bilinçsiz toplama nedeniyle koruma altında bulunuyor. Doğadaki popülasyonun zarar görmemesi amacıyla uygulanan yasaklar kapsamında üretimin kontrollü tarım alanlarında yapılması teşvik ediliyor.
Bu kapsamda hayata geçirilen projeler sayesinde Kastamonu'da salep yetiştiriciliği her geçen yıl daha fazla üreticiye ulaşıyor. İl genelinde onlarca üretici tarafından oluşturulan üretim sahalarında bu yıl da hasat heyecanı yaşanıyor. Özellikle kırsal bölgelerde alternatif gelir kaynağı olarak görülen salep, ekonomik getirisi nedeniyle dikkat çekiyor.
Kilosu 13 Bin Liraya Kadar Çıkıyor
Hasadı yapılan ürünler kullanım şekline göre farklı değerlerde alıcı buluyor. Taze halde satışa sunulan salep yumrularının kilogramı birkaç bin liradan işlem görürken, işlenip kurutulan ürünlerde fiyatlar katlanarak yükseliyor.
Sektörde oluşan piyasa verilerine göre kurutulmuş ve işlenmeye hazır hale getirilen salebin kilogram fiyatı 13 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu durum, ürünü Türkiye'nin en yüksek ekonomik değere sahip tarımsal ürünlerinden biri haline getiriyor.
Salep; dondurma üretiminden ilaç sanayisine, gıda sektöründen çeşitli endüstriyel alanlara kadar geniş bir kullanım alanına sahip olması nedeniyle yoğun talep görüyor.
Yağışlar Verimi Olumlu Etkiledi
Üreticiler, bu sezon elde edilen verimin beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini belirtiyor. Özellikle son dönemde etkili olan yağışların bitkinin gelişimine olumlu katkı sağladığı ifade ediliyor.
Geçmiş yıllarda yaşanan kuraklık nedeniyle üretimde bazı sorunlarla karşılaşıldığını belirten üreticiler, bu yıl yağış miktarındaki artışın ürün kalitesine ve verime doğrudan yansıdığını dile getiriyor. Salebin aşırı su birikmesini sevmediği ancak düzenli nem ve yağıştan olumlu etkilendiği belirtiliyor.
Bu nedenle üretim yapılan alanlarda özel yetiştirme teknikleri uygulanıyor. Üreticiler, bitkinin kök yapısını korumak ve su dengesini sağlamak amacıyla yükseltilmiş tarım alanları kullanıyor.
Üreticiler Hedef Büyüttü
Kastamonu'da salep yetiştiriciliği yapan üreticiler, mevcut üretim alanlarını genişletmeyi planlıyor. Yüksek gelir potansiyeli sunan ürünün daha fazla çiftçi tarafından tercih edilmesi için bilgi paylaşımı ve teknik destek çalışmalarının sürdüğü belirtiliyor.
Üreticiler, salep yetiştiriciliğinin kazançlı olmasına rağmen yoğun emek ve dikkat gerektiren bir süreç olduğuna dikkat çekiyor. Yumruların tek tek dikilmesi, bakım süreçlerinin hassas şekilde yürütülmesi ve hasadın büyük ölçüde el işçiliğine dayanması nedeniyle üretimin ciddi mesai gerektirdiği ifade ediliyor.
Buna rağmen ürünün ekonomik değeri, birçok üreticiyi bu alana yönlendirmeye devam ediyor.
Doğadan Toplayanlara Ağır Yaptırım Uygulanıyor
Uzmanlar, salebin doğal yaşam alanlarından toplanmasının yasak olduğunu hatırlatarak vatandaşları uyarıyor. Endemik türlerin korunması amacıyla uygulanan mevzuat kapsamında doğadan izinsiz salep toplamanın ciddi yaptırımları bulunuyor.
Yetkililer, yalnızca kayıtlı ve izinli üretim alanlarında yetiştirilen ürünlerin ticarete konu olabildiğini vurgularken, üretimin devlet kontrolü ve denetimi altında gerçekleştirildiğini belirtiyor. Böylece hem doğal popülasyon korunuyor hem de üreticilerin ekonomik kazanç elde etmesi sağlanıyor.
Kastamonu'da başlayan hasat sezonuyla birlikte salep üretiminin önümüzdeki yıllarda daha geniş alanlara yayılması ve Türkiye'nin önemli tıbbi aromatik bitki üretim merkezlerinden biri haline gelmesi hedefleniyor.