E-haciz ilk değil, son adım olmalı

MERVE DENİZ EKİCİ / BURSADA BUGÜN

Vatandaşlar, son dönemlerde SGK ve vergi borçlarına ilişkin taksitlendirme imkânı sunulmadan doğrudan haciz işlemi uygulanmasının ekonomik olarak zor olduğunu ve mağduriyet yaşadıklarını belirtti. Sosyal Güvenlik Müşaviri Ferdi Sönmez, Bursada Bugün'e yaptığı açıklamalarda konu hakkında çözüm önerilerini anlattı.

"ÖDEMEYE NİYETLİ BORÇLUNUN CEZALANDIRILMASI SAĞLIKLI DEĞİL"

Sönmez, "Telefona çıkan vatandaşların ilk cümlesi şu: "Borcu ödemek istiyorum ama taksit açılmadan direkt haciz geliyor." Bu durum insanların hem psikolojik olarak yıpranmasına hem de ekonomik düzeninin bozulmasına sebep oluyor. Çünkü banka hesabı, maaşı veya IBAN'ı bir anda bloke edilen kişi çaresiz kalıyor. Ödemeye niyetli bir borçlunun cezalandırılması sağlıklı değil. Aslında tek istekleri çok makul: Hacizden önce taksitlendirme seçeneği sunulması. Bir kişi "ben ödemek istiyorum" diyorsa devlete yük olmak istemiyor demektir. Bu insanlar borçtan kaçmıyor; aksine çözüm arıyor. Öncelik haciz değil, ödeme kolaylığı olmalı. Taksitlendirme yapılır, ödeme planı oluşturulur -- ödemeyen olursa haciz devreye girer. Bu hem adil hem sürdürülebilir bir model" şeklinde konuştu.

"BİRÇOK KİŞİ BORCUN HANGİ AŞAMADA OLDUĞUNU BİLMİYOR"

Sönmez, "Borçların belirli süre tahsil edilememesi halinde idare e-haciz yoluna gidebiliyor. Fakat sorun şu: Birçok kişi borcunun hangi aşamada olduğunu bilmiyor, tebliği fark etmiyor veya ödeme sürecinde yönlendirilmiyor. Sistem önce "bilgilendir, ödeme planı öner, taksit imkânı ver" mantığı ile çalışsa vatandaş hacizle değil çözümle karşılaşırdı" dedi.

SÖNMEZ ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ SIRALADI

Konu hakkında çözüm önerilerini anlatan Sönmez, "Bence yapılması gereken üç net adım var: Haciz uygulanmadan önce taksitlendirme seçeneği otomatik olarak sunulmalı. Borçluya açık ve anlaşılır şekilde bildirim yapılmalı; bloke sürpriz olmamalı. Düzenli ödemesini yapan vatandaşa haciz değil destek verilmeli. Yani temel yaklaşım şu olmalı: Ödeyen kolaylık görmeli, ödemeyen yaptırımla karşılaşmalı. Bu, ne devleti zarara sokar ne de vatandaşı ezip mağdur eder" ifadelerini kullandı.

"HACİZ SON ADIM OLMALI"

Vatandaşlara tavsiyelerde bulunan Sönmez, "Borç durumlarını e-Devlet'te düzenli kontrol etsinler. Ödeme güçlüğü varsa erken taksit talebinde bulunsunlar. "Nasıl olsa sonra hallederim" düşüncesi maalesef bazen haciz olarak geri dönüyor. Önemli olan geç kalmadan çözüm üretmek. Benim temennim şu: Devlet alacağını alsın ama vatandaş da nefes alabilsin. Haciz son adım olmalı, ilk adım değil" şeklinde konuştu.