Batı Şeria için alarm zilleri: BM'den İsrail'e eleştiri

BM İnsan Hakları Ofisi, işgal altında bulunan Batı Şeria'daki duruma ilişkin son raporunu yayımladı.

İsrail'in yasa, politika ve uygulamalarının, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'daki Filistinlilerin günlük yaşamları üzerinde her yönüyle boğucu etkiye sahip olduğu belirtilen raporda, "İsrail, devletlerin ırk ayrımcılığı ile apartheidi yasaklamasını ve ortadan kaldırmasını gerektiren uluslararası hukuku ihlal ediyor." ifadesi kullanıldı.

Raporda, işgal altındaki Filistin topraklarında halka karşı sistematik ayrımcılığın uzun süredir devam eden bir endişe kaynağı olduğuna işaret edilerek, bu durumun Aralık 2022'den bu yana önemli ölçüde kötüye gittiğinin altı çizildi.

Filistinliler için yaşamın giderek nasıl kısıtlandığı ve güvensiz hale geldiğine dikkat çekilen raporda, "İsrailli yetkililer, Batı Şeria'da yaşayan (Filistinlilerin topraklarını gasbeden) İsrailli yerleşimciler ve Filistinlileri iki ayrı yasa ve politika çerçevesinde ele alıyor. Bu da hareket özgürlüğü ve toprak ve su gibi kaynaklara erişim de dahil bir dizi kritik konuda eşitsiz muameleye yol açıyor." ifadelerine yer verildi.

Raporda, Filistinlilerin, büyük ölçekli toprak gasbına uğradığı ve kaynaklara erişimden mahrum bırakılmaya devam ettiği aktarılarak, bu durumun, onları topraklarından ve evlerinden mahrum bırakmanın yanı sıra adil yargılanma ve hukuki süreç haklarının sistematik olarak ihlal edilmesine de yol açtığı vurgulandı.

İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Batı Şeria'da yasa dışı güç kullanımı, keyfi gözaltı ile işkenceyi, medya özgürlüklerine yönelik aşırı kısıtlamaları ve yerleşim alanlarıyla ilgili ihlalleri daha da artırdığı belirtilen raporda, bu durumun, insan haklarıyla ilgili eşi görülmemiş bir bozulmaya yol açtığına değinildi.

Raporda, Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsraillilerin şiddetinin tırmanmasının, birçok durumda İsrail askerlerini rızası, desteği ve katılımıyla daha da kötüye gittiğine işaret edildi.

Filistinlilere karşı uygulanan askeri adalet sisteminin, neredeyse hiç insan hakları koruması sağlamadığının altı çizilen raporda, "Askeri hukuk sistemi, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlileri kontrol etmede önemli bir araçtır." değerlendirmesi yer aldı.

İsrail askerleri ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından işlenen yaygın şiddet dahil insan hakları ihlallerinde cezasızlığın hüküm sürdüğü vurgulanan raporda, 1 Ocak 2017 ile 30 Eylül 2025 ​​arasında 1500'den fazla Filistinlinin öldürülmesiyle ilgili İsrailli yetkililerin 112 soruşturma başlattığı ve sadece bir mahkumiyet kararı çıktığı hatırlatıldı.

"İsrail yetkilileri, Filistinlilere karşı sistematik ayrımcılık sürdüren tüm yasaları yürürlükten kaldırmalı"

Raporda görüşlerine yer verilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Batı Şeria'daki Filistinlilerin haklarının sistematik olarak ihlal edildiğini belirtti.

Türk, "Suya erişim, okula gitme, hastaneye yetişme, aile veya arkadaş ziyareti veya zeytin hasadı gibi Batı Şeria'daki Filistinlilerin yaşamlarının her yönü, İsrail'in ayrımcı yasaları, politikaları ve uygulamaları tarafından kontrol ediliyor ve kısıtlanıyor. Bu, daha önce gördüğümüz türden bir apartheid sistemine benzeyen, özellikle ağır bir ırk ayrımcılığı ve tecrit biçimi." değerlendirmesinde bulundu.

Raporda belgelenen her olumsuz eğilimin arttığına değinen Türk, bunun devam etmesine izin verilmesi halinde Filistinliler için sonuçların daha da kötüleşeceğini kaydetti.

Türk, "İsrail yetkilileri, Filistinlilere karşı ırk, din veya etnik köken temelinde sistematik ayrımcılık sürdüren tüm yasaları, politikaları ve uygulamaları yürürlükten kaldırmalı." ifadesini kullandı.