Dünya nefesini tuttu... Müzakere öncesi dikkat çeken hareketlilik!

ABD-İran görüşmeleri öncesi Pakistan, İran heyeti için savaş uçaklarıyla geniş çaplı bir güvenlik kalkanı kurdu.

Dünya gözünü ABD ile İran arasında yapılması planlanan kritik barış görüşmelerine çevirirken, Pakistan başkenti İslamabad'da olağanüstü güvenlik önlemleri dikkat çekiyor. Pakistan'ın, İran heyetini taşıyacak uçağa savaş uçaklarıyla eşlik ettiği bildirildi. Ancak son bilgilere göre İran heyeti henüz Pakistan'a ulaşmış değil.

PAKİSTAN UÇAKLARI İRAN'DA

Uçuş takip verilerine göre Pakistan'a ait JF-17 Thunder ve F-16 savaş uçakları, İran'ın Bandar Abbas limanı çevresinde görüntülendi. Bu uçakların, İran heyetini taşıyan uçağa İslamabad'a kadar yaklaşık üç saatlik uçuş boyunca eşlik ettiği ifade edildi.

Pakistan ayrıca, savaş uçaklarının havada daha uzun süre kalabilmesi için IL-78 yakıt ikmal tankerlerini de devreye soktu. Lojistik destek için C-130 Hercules uçaklarının kullanıldığı, "gökyüzünün gözleri" olarak bilinen AWACS sistemlerinin ise Pakistan'dan Basra Körfezi'ne kadar hava sahasını sürekli izlediği aktarıldı.

İRAN'LA İLGİLİ SORU İŞARETLERİ GİDERİLDİ

Bu gelişmeler sonrası İran'ın müzakerelere katıl katılmayacağına dair soru işaretleri de giderilmiş gibi görünüyor. Bu üst düzey hazırlık sonrası İran'ın ABD ile müzakerelere katılacağı ifade ediliyor.

PAKİSTAN İŞİNİ ŞANSA BIRAKMIYOR

Dikkat çeken bir diğer gelişme ise Pakistan uçaklarının yalnızca İran hava sahasında değil, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan yakınlarında da görülmesi oldu. Bu durum, Körfez ülkeleriyle daha geniş çaplı bir koordinasyona işaret etti.

Arap basını, bu konuşlandırmayı "benzeri görülmemiş" olarak nitelendirirken, Pakistan'ın "hiçbir riski göze almama" mesajı verdiği yorumunu yaptı.

"ÇELİK KORUMA" KALKANI

Uzmanların "çelik koruma" olarak adlandırdığı hava kalkanının büyüklüğü, Pakistan'ın ev sahipliği yaptığı görüşmelere verdiği önemi ortaya koydu. Pakistan, 8 Nisan'da Türkiye'nin de aralarında bulunduğu ülkelerin desteğiyle ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasında rol oynamıştı. Şimdi ise hedefin kalıcı bir barış anlaşmasına zemin hazırlamak olduğu belirtiliyor.

İSLAMABAD KALEYE DÖNDÜ

Zirve öncesi İslamabad'da güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Şehrin bazı bölgeleri kapatılırken, güney ve batı hava sahalarında hava savunma sistemleri aktive edildi.

Pakistanlı Bakan Mohsin Naqvi, Dawn gazetesine yaptığı açıklamada "Tüm yabancı misafirler için kusursuz bir güvenlik planı hazırlandı" dedi.

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran tarafına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin liderlik etmesi bekleniyor.

1979'DAN BU YANA BİR İLK OLABİLİR

Planlanan görüşmelerin gerçekleşmesi halinde, ABD ile İran arasında 1979 İslam Devrimi'nden bu yana en üst düzey yüz yüze temas gerçekleşmiş olacak.

İran hava kuvvetlerinin son çatışmalarda zayıflaması nedeniyle Pakistan'ın, İran heyeti için İran ve Basra Körfezi üzerinde geniş kapsamlı bir hava koruma ağı oluşturduğu değerlendiriliyor.

ABD-İRAN SAVAŞI

ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a ülkenin askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılarına başlamış ve bu saldırılarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney öldürülmüştü. Tahran yönetimi, İran tarafından en az 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği saldırılara küresel petrol ve doğalgazın yaklaşık 5'te birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak karşılık vermişti. İran'ın bu kararı da enerji fiyatlarının fırlamasına ve dünya çapında ticaretin aksamasına neden olmuştu.

ABD ve İran, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğuyla 2 haftalık bir ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ateşkesin 22 Nisan'da sona ermesi bekleniyor.

MASADA NELER VAR?

İran tarafından 1947'deki bağımsızlığı ilk tanınan Pakistan'ın ABD-İran ateşkesinde rolü büyük. Bu nedenle taraflar görüşmelerin İslamabad'da yapılmasında mutabık kaldı. Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına odaklanan Washington'ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran'ın boğazın kontrolünü, boğazdan geçen gemiler için geçiş ücreti, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 maddelik planın ele alınması bekleniyor.

Görüşmelerin önemli noktalarından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı noktasında etkili oldu. İran'ın ateşkesin Lübnan'ı da kapsamasına yönelik ısrarı ve Lübnan'da ateşkes sağlanmadığı sürece görüşmelere katılmayacağını açıklamaları dikkate alındığında yarın yapılacak görüşmelerde masadaki konulardan biri de Lübnan olacak.

MÜZAKERECİLER KİMLER?

İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın başkanlık etmesi, Galibaf'a da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin eşlik etmesi bekleniyor. ABD'yi ise ABD Başkan Yardımcısı James David Vance'in temsil etmesi öngörülüyor. Vance dışında ise ABD heyetine ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner da katılacak.