Dünyadan ABD ve İran mutabakatına destek yağdı: Bölgesel barış için tarihi adım

ABD ile İran arasında varılan mutabakat, küresel ölçekte büyük bir memnuniyetle karşılandı. Türkiye başta olmak üzere Avrupa Birliği, Körfez ülkeleri ve Asya'dan çok sayıda ülke, diplomatik çabaların zaferi olarak nitelendirilen anlaşmaya tam destek verdiğini açı.

ABD ve İran ilişkilerinde uzun süredir devam eden gerilimi düşürecek tarihi mutabakatın yankıları sürüyor. Dünyanın dört bir yanından liderler ve dışişleri temsilcileri, varılan anlaşmayı bölgesel ve küresel istikrar için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.

İşte, küresel güçlerin ve bölge ülkelerinin mutabakata yönelik resmi tepkileri:

TÜRKİYE VE BÖLGE ÜLKELERİNDEN TAM DESTEK

Anlaşmayı ilk selamlayan liderlerden biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan oldu. Erdoğan yaptığı açıklamada, "ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükunun hakim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum" diyerek Ankara'nın memnuniyetini dile getirdi.

Sürecin mimarlarından olan arabulucu ülkelere ise Suudi Arabistan’dan tebrik geldi. Riyad yönetimi, Pakistan ve Katar'ın yapıcı rollerini takdir ettiklerini açıkladı. Katar anlaşmayı "kalıcı barışın güçlendirilmesi ve ekonomik büyüme" için önemli bir adım olarak görürken, Pakistan ise bu atılımın çatışma yerine diyaloğu seçen ülkelerin ortak kararlılığını yansıttığını vurguladı.

AVRUPA VE BATI BLOKU: UYGULAMA SÜRATLE BAŞLAMALI

Avrupa kanadı, anlaşmayı desteklemekle birlikte sürecin takibi konusunda temkinli ve kararlı bir duruş sergiledi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Şimdi öncelik, anlaşmanın tüm taraflarca süratle ve eksiksiz şekilde uygulanmasıdır" diyerek taraflara çağrıda bulundu.

Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya tarafından yayınlanan ortak bildiride ise şu iki kritik vurgu öne çıktı:

"Şimdi hayati önem taşıyan husus, ayrıntılı müzakerelerin tamamlanması ve bu anlaşmanın hızlı ve kapsamlı şekilde uygulanmasıdır. İran, hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamalıdır."

SANCHEZ: SAVAŞIN BAŞARISIZLIK GÖSTERGESİ

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de süreci felsefi bir yaklaşımla ele alarak mutabakatın "savaşın bir başarısızlık olduğunun göstergesi" olduğunu belirtti.

KÖRFEZ VE ORTA DOĞU'DA GÜVENLİK VURGUSU

Mutabakat, Orta Doğu coğrafyasında da geniş bir yankı buldu. Mısır ve Ürdün, anlaşmanın bölgesel ve uluslararası istikrarın tesisi için son derece önemli olduğunu kaydetti.

Stratejik konumuyla öne çıkan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), mutabakat zemininde "Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün korunması" gerektiğinin altını çizerken, Kuveyt ise bu adımın çözülemeyen diğer kronik meseleler için daha kapsamlı yaklaşımlara kapı aralamasını temenni etti.

ASYA DEVLERİ İMZA BEKLİYOR

Küresel siyasetin merkezindeki Çin, "Umarız mutabakat belgesi planlandığı gibi imzalanır" diyerek sürecin resmiyete dökülmesi yönündeki beklentisini paylaştı. Güneydoğu Asya’nın önemli aktörlerinden Endonezya tarafları taahhütlerine sadık kalmaya çağırırken, Malezya ise Batı Asya'da gerilimin azaltılması adına bu mutabakatın kalıcı bir çözüm için hayati olduğunu belirtti.

Dünya diplomasisinde uzun süredir beklenen bu yumuşama dalgası, küresel piyasalara ve bölge güvenliğine şimdiden olumlu bir hava katmış durumda.