Enerji krizi sonrası Avrupa'nın güvenilir adresi: Azerbaycan

Azerbaycan, halihazırda Gürcistan, Türkiye, İtalya, Yunanistan, Bulgaristan, Macaristan, Romanya, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Slovakya, Slovenya, Hırvatistan, Ukrayna ve Suriye'ye doğal gaz sevkiyatı yapıyor.

2026'nın ilk aylarından itibaren Almanya ve Avusturya'nın da bu listeye dahil edilmesiyle, doğal gaz ihraç ettiği ülke sayısını 16'ya çıkaran Azerbaycan, boru hattı ile en fazla ülkeye doğal gaz satan ülkeler listesinin başına yerleşti.

Avrupa pazarına yönelik ihracat, Azerbaycan'ın toplam doğal gaz satışlarının yaklaşık yüzde 50'sini oluşturuyor. Avrupa Birliği (AB) liderleri, Azerbaycan'ı uzun vadeli, öngörülebilir ve istikrarlı bir "güvenilir gaz tedarikçisi" olarak tanımlıyor.

Azerbaycan, AB üyesi ülkelerin Rusya'dan AB'ye boru hattı gazı ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının aşamalı olarak sona erdirilmesine ilişkin düzenlemeyi resmen kabul etmesiyle Avrupa'nın enerji denkleminde vazgeçilmez aktörlerden biri haline geldi.

Azerbaycan gazı, Güney Kafkasya Boru Hattı, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ve Trans-Adriyatik Boru Hattı'ndan (TAP) oluşan Güney Gaz Koridoru üzerinden Avrupa pazarlarına taşınıyor.

Söz konusu enerji hattı, Rus gazında yaşanan arz kesintilerinin ardından Avrupa'nın alternatif kaynak arayışında stratejik bir önem kazandı.

Özellikle kış aylarında enerji arz güvenliği baskısıyla karşı karşıya kalan ülkeler, ihtiyaçlarının önemli bir bölümünü Azerbaycan'dan sağlanan doğal gazla karşılıyor.

Azerbaycan'dan gaz temin eden ülkelere komşu bazı devletlerin de orta vadede Bakü ile yeni tedarik anlaşmaları imzalayabileceği öngörülüyor.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Azerbaycan'da 2025 yılında 51,5 milyar metreküp doğal gaz üretildi. Bu miktarın 12,8 milyar metreküpü Avrupa ülkelerine, 9,6 milyar metreküpü Türkiye'ye, 2,3 milyar metreküpü Gürcistan'a ve 0,5 milyar metreküpü Suriye'ye olmak üzere toplam 25,2 milyar metreküpü ihraç edildi.

Azerbaycan'dan ihraç edilen doğal gazın 2025 yılındaki toplam ekonomik değeri 8 milyar 821 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Doğal gaz, aynı dönemde ülkenin toplam ihracat gelirlerinin yüzde 35'ini oluşturdu.

En az 100 yıl yetecek doğal gaz rezervi

Azerbaycan'ın kanıtlanmış doğal gaz rezervlerinin 2,6 trilyon metreküp seviyesinde olduğu belirtilirken, Abşeron, Ümid, Babek, Asiman ve Karabağ sahalarında yürütülmesi planlanan yeni keşif çalışmalarıyla bu miktarın daha da artması bekleniyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, daha önce yaptığı bir konuşmada, "Bize ve ortaklarımıza en az 100 yıl yetecek kadar doğal gaz rezervimiz var." ifadesini kullanarak, Azerbaycan'ın Avrupa'nın enerji güvenliğine katkı sunmayı sürdüreceğini vurgulamıştı.