Körfez’de savaşın bilançosu ağırlaştı

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bölgeye yayılan çatışmalar, Orta Doğu’da birçok sektörü ciddi şekilde sarstı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bölgeye yayılan çatışmalar, Orta Doğu’da ekonomik dengeleri sarsarak birçok sektörde belirsizliği artırdı. Enerji piyasalarından ticarete, turizmden ulaşıma kadar geniş bir alanda hissedilen etkiler, bölge ekonomilerinde yavaşlama sinyallerini beraberinde getirdi.

ORTA DOĞU’DAKİ SAVAŞ KÜRESEL EKONOMİYİ BASKILIYOR

Çatışmaların küresel yansımaları da giderek belirginleşirken, özellikle enerji arzına ilişkin endişeler ve artan jeopolitik riskler, dünya genelinde enflasyon baskılarının güçlenebileceğine işaret ediyor. Bu süreçte, hem bölgesel hem de küresel ölçekte ekonomik görünüm üzerindeki belirsizliklerin önümüzdeki dönemde de etkisini sürdürmesi bekleniyor.

PETROL, ULAŞIM VE TİCARETTE ZİNCİRLEME KRİZ

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan çatışmalar, petrol fiyatlarını hızla yükselterek küresel enerji piyasalarında ciddi baskı oluşturdu. Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin neredeyse durması, küresel petrol arzının önemli bir bölümünü sekteye uğratarak tedarik zincirine yönelik endişeleri artırdı.

Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu üç kanaldan etkilediği belirtiliyor: doğrudan enerji maliyetleri, şirketlerin artan maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtması ve belirsizlik nedeniyle enflasyon beklentilerinin bozulması.

JEOPOLİTİK GERİLİM PİYASALARI ALTÜST ETTİ

Orta Doğu'da yükselen gerilimin zincirleme etkileri, küresel ekonomi üzerinde baskı oluştururken, artan riskler Körfez ülkelerinin risk primlerine yansıyor.

Körfez'deki pay piyasaları karışık bir seyir izlerken, en fazla düşen borsa BAE borsası oldu.

Çatışmaların başladığı zamandan bu yana Umman borsası yüzde 5, Irak borsası yüzde 2,7 ve Suudi Arabistan borsası yüzde 2,2 yükseldi. Bu süreçte BAE borsası yüzde 14,7, Bahreyn borsası yüzde 7,5, Katar borsası yüzde 6,9 ve Kuveyt borsası yüzde 1,2 düştü.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ ENERJİ ARZINI VURDU

Tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle özellikle Körfez ülkelerinden yapılan petrol ihracatının savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 60'tan fazla azalması, bu ülkelerin petrol ve doğal gaz gelirlerinde ciddi kayıplara yol açıyor.

Yaklaşık 15 milyon varillik söz konusu kesinti, modern tarihteki en büyük petrol arz kesintilerinden biri olarak değerlendiriliyor. LNG ve petrokimya gelirleri hariç Körfez ülkelerinin petrol gelirlerinin son iki haftalık kaybı 25 milyar dolar olarak hesaplanırken, LNG ve diğer ürünlerin dahil edilmesiyle bu miktarın daha da yükselmesinden endişe ediliyor.

HAVACILIKTA PANDEMİ SONRASI EN BÜYÜK AKSAMA

Çatışmaların başlamasıyla birlikte hava sahalarının kapanması ve güvenlik risklerinin artması, küresel havacılıkta 2020’deki pandemi sonrası en büyük aksamalardan birine yol açtı.

Bölge genelinde savaşın ilk 24 saatinde 3 bin 400’den fazla uçuş iptal edilirken, sonraki süreçte de iptal ve ertelemeler devam etti. Avrupa merkezli birçok hava yolu şirketi Orta Doğu seferlerini azaltırken, bazı şirketler uçuşlarını tamamen askıya aldı.

RİSK PRİMLERİ VE CDS’LERDE YÜKSELİŞ

Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim, bölge ülkelerinin kredi risk primlerine de yansıdı. Özellikle Körfez ülkelerinde CDS (Credit Default Swap) oranlarında yukarı yönlü hareket dikkat çekti.

Uzmanlar, CDS’lerdeki artışın yatırımcıların bölgeye yönelik risk algısının yükseldiğini gösterdiğini belirtirken, bu durumun borçlanma maliyetlerini artırabileceği ve sermaye girişlerini yavaşlatabileceği uyarısında bulunuyor.