New York Times: Trump, Küba Devlet Başkanı'ndan 'istifa etmesini' istedi

Küba’ya açık bir ültimatom verildi. Ülkede kriz derinleşirken, ABD yönetimi adayı “kontrol altına alma” hazırlığı yapıyor ve Donald Trump şartlarını ortaya koyuyor. Amerikan başkanı, izlenecek yöntem ne olursa olsun “kaçınılmaz” gördüğü bu dönüşümle övünürken temel bir koşul ileri sürüyor: Mevcut Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel’in görevden çekilmesi.

Bu adım, komünist rejimi tamamen devirmeden, hükümetin zirvesinde bir değişiklik yapılmasını hedefliyor. New York Times’ın görüştüğü kaynaklara göre şu ana kadar Castro ailesine yönelik herhangi bir talep gündeme gelmiş değil. 1959 devriminden bu yana ülke yönetiminde etkili olan bu aile, hâlâ sistemin kontrolünü elinde tutuyor.

“Venezuela modeli” hedefte

Trump yönetimi, Küba’da Venezuela’da uygulanan modele benzer bir senaryoyu hayata geçirmeyi amaçlıyor. Venezuela’da Nicolás Maduro’nun istifa etmeyi reddetmesi üzerine 3 Ocak’ta ABD özel kuvvetlerinin düzenlediği operasyonla Maduro yakalanmış, yerine eski yardımcısı Delcy Rodríguez getirilmişti. Böylece rejim değişmeden, Washington’la uyumlu bir yönetim oluşturulmuştu.

Díaz-Canel’in görevden alınması ve ekonomik değişim planı

Bazı ABD’li yetkililere göre, “eski kuşağın sert temsilcilerinden” biri olarak görülen Díaz-Canel’in görevden alınması, istenen yapısal ekonomik reformların önünü açabilir.

Trump ise dün yaptığı açıklamada, “zayıflamış bir ülkeye istediğimi yapabilirim” diyerek, enerji ablukasının Küba’yı ekonomik ve sosyal çöküş noktasına getirdiğini savundu. ABD, onlarca yıldır ambargo altındaki Küba’ya yönelik baskıyı artırırken Trump, bunu Amerikalılara yeni bir “zafer” olarak sunmayı hedefliyor.

Bu çerçevede Küba hükümeti de dikkat çekici bir adım attı. Başbakan Yardımcısı ve Ekonomik Kalkınma Bakanı Oscar Pérez Oliva Fraga, yurtdışında yaşayan Kübalıların –ABD’deki diaspora dahil– kendi şirketleri aracılığıyla adaya yatırım yapmasına izin verileceğini açıkladı.

“Küba, Amerikan şirketleriyle ve ABD’de yaşayan Kübalılarla ticari ilişkileri geliştirmeye açık” dedi.

ABD’deki Kübalı muhalifler daha fazlasını istiyor

Ancak Trump yönetiminin ekonomik değişimlere odaklanması, ABD’deki Kübalı sürgün topluluğunun bir kısmını tatmin etmeyebilir. Bu kesim, yıllardır rejimin tamamen devrilmesini istiyor ve Trump ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’dan daha sert siyasi adımlar talep edebilir.

Bu beklentilere yanıt vermek için ABD’li müzakereciler, 1959 devriminin ilkelerine bağlı kalan eski yönetici kadroların da görevden uzaklaştırılması için baskı yapıyor.

Küba’daki güç dengesi

Eski başkan yardımcısı ve Komünist Parti yetkilisi olan Díaz-Canel, 2018’de Raúl Castro’nun seçimiyle devlet başkanı oldu. Raúl Castro ise 2008’de, sağlık sorunları nedeniyle görevini bırakan Fidel Castro’nun yerine geçmişti.

94 yaşındaki Raúl Castro hâlâ ülke siyasetinde etkili. Yanında ise “Raulito” olarak bilinen torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro bulunuyor. Times’a göre, Díaz-Canel görevden ayrılırsa ülkenin yönetiminde fiilen bu isim etkili olmaya devam edecek.

Díaz-Canel’den sert yanıt

Díaz-Canel ise Trump’a sert bir mesaj verdi:
“En kötü senaryoda bile Küba’nın bir gerçeği var: Her saldırgan, aşılması imkânsız bir direnişle karşılaşacaktır.”

X platformunda yayımladığı uzun mesajda, ABD’yi sert şekilde eleştirdi: “ABD, neredeyse her gün anayasal düzenimizi zorla devirmekle tehdit ediyor. Bunu da, yıllardır saldırdıkları ve izole etmeye çalıştıkları zayıf ekonomimizi bahane ederek yapıyor.”

Küba lideri ayrıca, ABD’nin “ülkeyi, kaynaklarını, mülklerini ve ekonomisini ele geçirme planları” olduğunu savundu ve bunun “Küba halkına karşı uygulanan acımasız bir ekonomik savaş” olduğunu vurguladı.