Orta Doğu’daki gerilim enerji piyasalarını sarstı: Petrol, gaz ve kömür fiyatları yükselişte

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından iki hafta geçerken, küresel enerji piyasalarında fiyat oynaklığı sürüyor.

Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta varil başına 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent Crude Oil, takip eden süreçte keskin yükseliş ve düşüşler yaşadı. Jeopolitik risklerin artmasıyla petrol fiyatı kısa sürede yükselerek 100 doların üzerine çıktı ve haftayı yaklaşık 103 dolar seviyesinde tamamladı. Böylece Brent petrol, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 42,3 artış kaydetti.

HÜRMÜZ BOĞAZI ENDİŞESİ, PİYASALARI ETKİLEDİ

Enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Strait of Hormuz çevresinde artan güvenlik riskleri, piyasadaki arz kaygılarını derinleştirdi.

İran’ın bölgedeki ABD üsleri ve enerji tesislerine yönelik misillemeleri, bazı sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya almasına yol açarken tanker ve konteyner şirketleri de geçişlerini sınırladı. Bazı üreticilerin güvenlik gerekçesiyle üretimi kısması da enerji piyasasında belirsizliği artırdı.

PETROL FİYATLARI 120 DOLARA YAKLAŞTI

İkinci haftada da dalgalı seyir devam etti. Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart’ta yüzde 28,9 artışla 119,5 dolara kadar yükselerek son yılların en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.

Daha sonra G7 ülkelerinin acil petrol rezervlerini devreye sokabileceğine yönelik beklentiler ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona erebileceğine dair açıklamaları fiyatlarda kısmi geri çekilmeye yol açtı. Ancak bölgede süren gerilim nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde kalmaya devam etti.

DOĞALGAZ PİYASASINDA SERT YÜKSELİŞ

Gerilim yalnızca petrol piyasasını değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretini de etkiledi. Dünyanın en büyük LNG üretim merkezlerinden biri olan Ras Laffan Industrial City’deki üretimin güvenlik riskleri nedeniyle durdurulması küresel arz açısından önemli bir risk oluşturdu.

Avrupa doğal gaz piyasasında referans kabul edilen Title Transfer Facility (TTF) kontratlarında sert yükseliş görüldü. Nisan vadeli kontrat, saldırıların ardından hızla yükselerek 56 avro seviyesine kadar çıktı. Avrupa’da doğal gaz fiyatları saldırı öncesine göre yüzde 57 artış gösterdi.

KÖMÜR FİYATLARI DA YÜKSELİŞE GEÇTİ

Enerji piyasasındaki belirsizlik, alternatif kaynaklara olan talebi de artırdı. Asya piyasaları için gösterge kabul edilen Newcastle Coal Futures kontratları yüzde 9’dan fazla artarak ton başına 150 dolara yaklaştı.

Saldırıların başlamasından bu yana kömür fiyatları yaklaşık yüzde 15,8 yükselirken, bazı ithalatçı ülkeler olası LNG kesintilerine karşı kömürle çalışan santrallerin kullanımını artırmayı değerlendiriyor.

KÜRESEL ENERJİ PİYASASINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Uzmanlar, Orta Doğu’da devam eden askeri gerilimin petrol, doğal gaz ve kömür piyasalarında dalgalanmaları sürdürebileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki arz güvenliğine yönelik riskler ve jeopolitik gelişmelerin, önümüzdeki dönemde enerji fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği değerlendiriliyor.