Trump’ın 'Altın Kubbe'si! 1.2 trilyon dolarlık kalkan

ABD'de Donald Trump'ın büyük savunma projelerinden biri olarak öne çıkan “Golden Dome” (Altın Kubbe) füze savunma sistemi, yayımlanan bütçe analizleri sonrası yeni bir tartışma başlattı. ABD Kongresi’ne bağlı bağımsız bütçe denetim kurumu Congressional Budget Office’in (CBO) yayımladığı yeni rapora göre projenin toplam maliyeti önümüzdeki 20 yılda yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşabilir. Bu rakam, Trump yönetiminin daha önce dile getirdiği yaklaşık 175-185 milyar dolarlık tahminlerin üzerine çıkıyor.

Golden Dome’un kıtalararası balistik füzelere karşı çalışması planlanıyor.ÇOK KATMANLI SİSTEM

Golden Dome, teknik olarak ABD’yi balistik, hipersonik ve seyir füzelerine karşı korumayı amaçlayan çok katmanlı bir savunma sistemi olarak tasarlanıyor. Proje, kara konuşlu füze önleme sistemleri, radar ağları, gelişmiş komuta-kontrol merkezleri ve özellikle uzay tabanlı uydu sistemlerini tek bir savunma mimarisinde birleştirmeyi hedefliyor. Sistem, yalnızca gelen füzeleri tespit etmekle kalmayıp, bazı tehditleri uçuşlarının erken aşamasında uzaydan imha etmeyi de amaçlıyor.

İSRAİL'DEN DAHA BÜYÜK

Projenin ismi kamuoyunda sık sık İsrail’in “Iron Dome” sistemiyle kıyaslansa da uzmanlara göre Golden Dome çok daha büyük ve kapsamlı bir yapı öngörüyor. İsrail’in Iron Dome sistemi kısa menzilli roket saldırılarına karşı bölgesel savunma sağlarken, Golden Dome’un kıtalararası balistik füzelerden hipersonik silahlara kadar geniş bir tehdit yelpazesine karşı çalışması planlanıyor. Bu nedenle sistemin ölçeği ve teknolojik karmaşıklığı da çok daha büyük kabul ediliyor.

7 BİN 800 UYDU

En büyük maliyet kalemini ise uzay tabanlı sistemler oluşturuyor. CBO raporuna göre sadece uzaydaki önleme katmanının yaklaşık 7 bin 800 uydudan oluşabileceği değerlendiriliyor. Bu uydu ağı; füze tespiti, hedef takibi ve bazı durumlarda doğrudan imha kapasitesi sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Raporda, "toplam edinim maliyetinin yaklaşık yüzde 70’inin bu uzay tabanlı önleme katmanından kaynaklanabileceği" belirtiliyor.

ÖRNEK SAVUNMA MİMARİSİ

ABD Savunma Bakanlığı ise henüz sistemin nihai mimarisini tam olarak açıklamış değil. Bu durum, maliyet tahminlerindeki büyük farklılığın temel nedenlerinden biri olarak görülüyor. CBO, kamuoyuyla paylaşılmış teknik detayların yetersiz olması nedeniyle “örnek bir savunma mimarisi” üzerinden hesaplama yaptığını belirtiyor. Buna rağmen kurum, mevcut halinin bile maliyet açısından son derece büyük bir yük oluşturacağını vurguluyor.

TAM KORUMA SAĞLAR MI?

Bazı savunma uzmanları, sistemin bu kadar büyük bütçelere rağmen tam koruma sağlayamayabileceğini savunuyor. Raporda da Golden Dome’un Kuzey Kore gibi bölgesel tehditlere karşı etkili olabileceği ancak Çin veya Rusya’dan gelebilecek geniş çaplı saldırılar karşısında yetersiz kalabileceği uyarısı yapılıyor. Yani ABD trilyonlarca dolarlık yatırım yapsa bile sistemin “aşılamaz bir kalkan” olmayabileceği değerlendiriliyor.

HİPERSONİK FÜZELER

Özellikle hipersonik füzelerin yükselişi, Washington’un bu tür sistemlere yönelmesindeki temel nedenlerden biri olarak gösteriliyor. Geleneksel füze savunma sistemlerinden farklı olarak hipersonik silahlar çok daha hızlı hareket ediyor ve uçuş sırasında yön değiştirebildikleri için mevcut radar ve önleme sistemlerini zorlayabiliyor. Pentagon, Golden Dome’un bu yeni nesil tehditlere karşı kritik olduğunu savunuyor. Bununla birlikte projeye yönelik siyasi eleştiriler de sertleşiyor. Demokrat Senatör Jeff Merkley, Golden Dome’u “savunma şirketlerine devasa bir kaynak aktarımı” olarak nitelendirdi. Merkley’e göre projenin maliyeti doğrudan Amerikan vergi mükelleflerine yüklenecek ve ortaya çıkacak sistemin etkinliği de garanti değil.

Sistemin maliyet açısından son derece büyük bir yük oluşturacağı belirtiliyor.'UYGUN MALİYETLİ' SAVUNMASI

Öte yandan Pentagon ve ABD Uzay Kuvvetleri yetkilileri ise projeyi savunuyor. ABD basınına yansıyan bilgilere göre Golden Dome programının yöneticilerinden General Michael Guetlein, mevcut maliyet hesaplarının eski sistemler üzerinden yapıldığını ve gerçek maliyetlerin daha kontrollü olacağını savundu. Guetlein, sistemin “uygun maliyetli” şekilde geliştirilmeye çalışıldığını söyledi.