Emeklilikte ikinci maaş dönemi başladı!

Türkiye'de emeklilik döneminde gelir seviyesini artırmayı hedefleyen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için hazırlık süreci hız kazandı. Hükümet, mevcut emeklilerin maaşlarını iyileştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürürken, aktif çalışanların emeklilikte daha yüksek gelir elde etmesini sağlayacak yeni bir model üzerinde de yoğunlaştı. Emeklilikte ikinci gelir kapısı oluşturması planlanan sistemin 2026 yılı içinde yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanların emeklilik döneminde ek gelir elde etmesini amaçlayan fon bazlı bir tasarruf modeli olarak tasarlanıyor. Sistem; çalışan, işveren ve devletin katkı sunduğu üçlü yapı üzerine kuruluyor.

Çalışanların maaşlarından yapılacak düzenli kesintiler, profesyonel fon yönetimi ile değerlendirilerek uzun vadeli birikim oluşturacak. Bu yapı, bireylerin tasarruf alışkanlığını artırmayı ve emeklilik sisteminin sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

TES NASIL İŞLEYECEK?

TES kapsamında çalışanların brüt maaşlarından belirlenen oranda otomatik kesinti yapılacak ve bu tutar fonlara aktarılacak. İşveren de aynı oranda katkı sunacak. Devlet ise sisteme ek teşvikler ve desteklerle katkı sağlayacak.

Birikimler profesyonel portföy yönetimi ile değerlendirilecek ve emeklilik döneminde katılımcılara maaş ya da toplu ödeme şeklinde ek gelir sağlanacak.

SİSTEM NE ZAMAN UYGULANACAK?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde yürürlüğe alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program kapsamında sistemin yılın ikinci çeyreğinde, yani Nisan-Haziran döneminde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

İlgili bakanlıklar yasal düzenlemeler ve altyapı hazırlıklarını sürdürürken, sistemin Meclis onayından sonra yürürlüğe girmesi bekleniyor.

KATILIM ZORUNLU OLACAK MI?

TES'in en dikkat çeken özelliklerinden biri zorunlu katılım modeli olacak. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi'nde otomatik katılım 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, TES kapsamında yaş sınırı olmaksızın tüm çalışanların sisteme dahil edilmesi planlanıyor.

Ayrıca BES'te bulunan cayma hakkının TES'te bulunmayacağı, sistemden çıkışın en az 10 yıl süreyle sınırlandırılacağı öngörülüyor.

ÇALIŞAN İŞVEREN VE DEVLET KATKISI

TES modelinde çalışan ve işveren eşit oranda katkı sağlayacak. Maaştan yüzde 3 oranında kesinti yapılırken işveren de aynı oranda katkı sunacak. Devlet ise toplam katkı tutarının yüzde 30'u kadar destek verecek.

Bu oran, mevcut BES sistemindeki devlet katkısından daha yüksek olacak. Ayrıca fonların daha merkezi ve denetimli bir yapıda yönetilmesi planlanıyor.

EMEKLİLİKTE İKİNCİ MAAŞ MODELİ

TES, emeklilik döneminde SGK'dan alınan maaşa ek olarak tamamlayıcı bir gelir sağlamayı hedefliyor. Sistemde birikimlere erişim, SGK emeklilik yaşına bağlanacak.

Bu yaş sınırı sigorta başlangıcına göre kadınlarda 58-65, erkeklerde ise 60-65 yaş aralığında uygulanacak. Böylece TES, uzun vadeli bir emeklilik geliri modeli sunacak.

BES ve TES AYNI ANDA UYGULANACAK MI?

TES'in devreye alınmasıyla otomatik BES sisteminin TES ile entegre edilmesi planlanıyor. Böylece çalışanların maaşlarından iki ayrı kesinti yapılmayacak ve yalnızca TES kapsamında belirlenen oran üzerinden katkı sağlanacak.

İŞ DEĞİŞTİREN ÇALIŞANLAR İÇİN HAKLAR KORUNACAK

Yeni sistemde çalışanların iş değiştirmesi halinde birikim hakları korunacak. TES kapsamında oluşan fon birikimleri, çalışan yeni işyerine geçtiğinde taşınabilecek. Ayrıca uzun süre aynı işyerinde çalışanlara ek avantaj sağlanması da gündemde bulunuyor.

KAMU ÇALIŞANLARI SİSTEME DAHİL EDİLECEK

TES'in özel sektör ve kamu çalışanları arasında ayrım yapılmadan uygulanması planlanıyor. Polis, öğretmen, sağlık çalışanları ve diğer kamu personelleri de sistem kapsamına alınacak. Kamunun hem işveren hem de devlet destek sağlayıcı rolü üstlenmesi bekleniyor.

MAAŞLARDAN NE KADAR KESİNTİ YAPILACAK?

TES kapsamında çalışanın brüt maaşından yüzde 3 kesinti yapılacak. İşveren de yüzde 3 katkı sunarken devlet, toplam katkı tutarının yüzde 30'u oranında destek sağlayacak. Bu kapsamda maaş seviyesine göre farklı kesinti tutarları oluşacak.

Asgari ücretli bir çalışan için brüt maaş üzerinden yaklaşık 991 TL kesinti yapılması bekleniyor. İşverenin katkısı da aynı tutarda olacak ve devlet yaklaşık 297 TL destek verecek. Böylece aylık toplam birikim 2.279 TL seviyesine ulaşacak. Bu hesaplamaya göre 10 yıl sonunda yaklaşık 309 bin TL, 20 yıl sonunda ise 618 bin TL civarında birikim oluşabilecek.

Ortalama 45 bin TL brüt maaş alan bir çalışan için aylık çalışan ve işveren katkısı 1.350 TL olurken devlet katkısı 405 TL seviyesinde olacak. Bu durumda toplam aylık birikim 3.105 TL'ye ulaşacak.

En düşük memur maaşı üzerinden yapılan hesaplamaya göre ise çalışan ve işveren katkısı yaklaşık 1.856 TL seviyesinde olacak. Devlet katkısı 557 TL civarında gerçekleşecek. Böylece memurlar için aylık toplam birikim 4.270 TL seviyesine çıkacak.