Milyonlarca çalışan ve işvereni ilgilendiren emsal karar: O imzalar artık geçersiz

Kararda, bu tür durumlarda alınan imzaların geçerliliğinin sorgulanabileceği ve baskı altında yapılan anlaşmaların hukuken geçersiz sayılabileceği vurgulandı. Böylece iş dünyasında sıkça kullanılan hızlı arabuluculuk yöntemlerine önemli bir sınır çizilmiş oldu.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ'NDEN NET MESAJ

Söz konusu karar, SGK Uzmanı İsa Karakaş tarafından Türkiye Gazetesi'ndeki köşesinde değerlendirildi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, özellikle işten çıkarma ile aynı gün yürütülen arabuluculuk süreçlerinin "gerçek bir müzakere ortamı" oluşturmadığını açık şekilde ortaya koydu.

Mahkeme değerlendirmesinde, işçinin işten çıkarılmasının hemen ardından arabulucuya yönlendirilmesinin, tarafların eşit koşullarda karar verebilmesini engellediği belirtildi. Bu tür uygulamaların, işçinin yasal haklarını sınırlamaya yönelik bir baskı aracı haline gelebileceği ifade edildi.

SAĞLIK SORUNLARI VE BASKI İDDİALARI DOSYAYA GİRDİ

Karara konu olan olayda, bir fabrikada uzun yıllar çalışan ve ciddi sağlık sorunları bulunan bir işçinin iş akdinin feshedilmesi dikkat çekti. İşçinin ağır anksiyete tedavisi gördüğü ve ilaç kullandığı süreçte işten çıkarıldığı öğrenildi.

İddiaya göre işten çıkarıldığı gün işçi, işverenin yönlendirmesiyle arabuluculuk ofisine götürüldü. Burada kendisine tüm haklarının ödeneceği söylenerek bazı belgeler imzalatıldı. Ancak sonradan yapılan incelemelerde, 6 yıllık kıdeme sahip işçiye verilen tazminatın, daha düşük kıdeme sahip çalışanlardan bile az olduğu ortaya çıktı. Bu durum işçinin yargı yoluna başvurmasına neden oldu.

MAHKEMELERDEN ZİNCİRLEME "GEÇERSİZLİK" KARARI

İş Mahkemesi, sürecin işçinin özgür iradesiyle yürütülmediğine kanaat getirerek imzalanan arabuluculuk tutanaklarını geçersiz saydı. Mahkeme, işçiye düşünme ve değerlendirme fırsatı verilmeden işlemlerin aynı gün içinde tamamlanmasının, sağlıklı bir hukuki süreci ortadan kaldırdığını vurguladı.

Dosya daha sonra Bölge Adliye Mahkemesi'ne taşındı. Üst mahkeme de işverenin itirazını reddederek, işçinin içinde bulunduğu sağlık durumu ve psikolojik baskının dikkate alınması gerektiğini belirtti. Kararda, hızlı şekilde tamamlanan sürecin gerçek bir pazarlık ortamına uygun olmadığına dikkat çekildi.

YARGITAY KARARI ONADI: BASKI ALTINDAKİ İMZALAR GEÇERSİZ SAYILABİLİR

Dosyayı son aşamada inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin kararlarını hukuka uygun bularak onadı. Böylece "jet arabuluculuk" kapsamında, işçinin baskı altında ya da sağlıklı değerlendirme yapamayacağı bir anda attığı imzaların geçersiz sayılabileceği yönünde emsal niteliğinde bir içtihat oluştu.

Karar, iş hukukunda özellikle işten çıkarma sonrası yürütülen hızlı uzlaşma süreçleri açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Bundan sonraki süreçte, işverenlerin arabuluculuk işlemlerinde daha dikkatli ve şeffaf hareket etmesi gerektiği yönünde güçlü bir hukuki çerçeve ortaya çıkmış oldu.