Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin ayrıntıları belli oldu: Tüm çalışanlara zorunlu olacak

Sabah'ta yer alan habere göre, çalışanların emeklilik döneminde ek gelir elde etmesini amaçlayan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin (TES) 2026 yılı içinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Sistem kapsamında asgari ücretliler dahil tüm çalışanlardan ve işverenlerden belirli oranda kesinti yapılacak, devlet ise yüzde 30 katkı sağlayacak.

TES nasıl işliyor?

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirlenen oranda yapılan otomatik kesintinin TES fonuna aktarılmasıyla işler. İşveren de aynı oranda katkı sağlar, devlet ise vergi avantajları ve ek destekler sunar. Birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilir ve emeklilik döneminde toplu ya da taksitli ödeme olarak katılımcıya ek gelir sağlar.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin 2026 yılı içinde devreye alınması planlanıyor. Orta Vadeli Program'da, sistemin 1 Nisan-30 Haziran döneminde uygulanmaya başlaması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı hazırlıkları ile gerekli düzenleme ve yasal çerçeve çalışmalarını sürdürüyor. Meclis'e sunulmasının ardından TES'in yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Katılım zorunlu, cayma hakkı yok

BES'te otomatik katılım yalnızca 45 yaş altı çalışanlarla sınırlıyken, TES kapsamında tüm çalışanlar için zorunlu katılım öngörülüyor.

BES'te katılımcılara ilk iki ay içinde cayma hakkı tanınırken, TES'te en az 10 yıl sistemde kalma zorunluluğu bulunacak ve erken çıkış büyük ölçüde sınırlandırılacak.

BES ve TES'te maaştan yüzde 3 kesinti yapılırken, BES'te işveren katkısı bulunmazken TES'te işverenin de yüzde 3 pay vermesi zorunlu olacak; ayrıca devlet katkısı BES'te yüzde 20, TES'te ise yüzde 30 olarak uygulanacak.

BES'te fonlar bireysel emeklilik şirketleri tarafından yönetilirken, TES'te fonların daha merkezi bir yapıda ve devlet denetimi altında işletilmesi öngörülüyor.

BES'te katılımcılar istedikleri zaman sistemden çıkıp 10 yıl ve 56 yaş şartıyla emeklilik geliri elde edebilirken, TES'te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşına bağlanacak ve bu yaşlar sigorta başlangıç tarihine göre kadınlarda 58-65, erkeklerde ise 60-65 arasında kademeli olarak uygulanacak.

BES'te birikimler toplu ödeme ya da emekli maaşı şeklinde alınabilirken, TES'te SGK'dan alınan emekli aylığına ek olarak tamamlayıcı bir maaş ödenmesi öngörülüyor.

Maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak

TES devreye girdiğinde otomatik BES sisteme entegre edilecek, maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak ve yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti uygulanacak.

Kıdemle bağlantı ihtimali: Sistemin, uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı kılacak şekilde kurgulanması seçeneği de değerlendiriliyor.

İş değiştirmede birikim korunacak. Çalışan iş değiştirirse TES birikimi yeni işyerine taşınabilecek, sistem sıfırlanmayacak.

TES'te özel sektör-kamu ayrımı olmaması bekleniyor. TES'in hem özel sektör hem de kamu çalışanları için tek ve ortak bir çerçevede uygulanması planlanıyor. Bu çerçevede kamuda çalışan polis, öğretmen doktor vs. de sisteme dahil edilecek.

TES'te çalışanın brüt maaşından yüzde 3, işverenin de yüzde 3 katkısı kesiliyor. Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 ek destek sağlayacak.

Asgari ücretli çalışan için birikim hesabı

Bu doğrultuda asgari ücretle çalışan bir işçi için hesaplama şu şekilde olacak:

Brüt maaş: 33.030 TL
Çalışan kesintisi (%3): 991 TL
İşveren katkısı (%3): 991 TL
Devlet katkısı (%30): 595 TL
Aylık toplam TES birikimi: 2.577 TL

Bu hesaplamaya göre 10 yıl sonunda toplam nominal birikim 309 bin 240 TL, 20 yıl sonunda ise 618 bin 480 TL olacak.