Evden çalışanlar dikkat, hakkınız yanabilir!

Türkiye'de uzaktan çalışma modeli kalıcı hale gelirken, işçi ve işveren arasındaki ilişkinin yazılı sözleşmeyle güvence altına alınması zorunlu tutuluyor. Mevzuata göre, evden çalışma ancak tarafların yazılı mutabakatı ile yürürlüğe girebiliyor. Sözleşmede yer almayan hususlar ise ilerleyen süreçte hak kaybına neden olabiliyor.

SÖZLEŞMEDE NELER YER ALMALI?

Uzaktan çalışma sözleşmesinde işin kapsamı, çalışma süresi ve yeri, ücret tutarı ve ödeme şekli açıkça belirtilmeli. Ayrıca işverenin sağlayacağı araç ve ekipmanlar ile bu ekipmanların korunmasına dair sorumluluklar da yazılı olarak düzenlenmeli.

İşveren ile çalışan arasındaki iletişim yöntemi ve genel çalışma koşulları da sözleşmenin temel unsurları arasında yer alıyor. Bu başlıkların eksik bırakılması, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda çalışan aleyhine sonuç doğurabiliyor.

İŞ ARAÇLARI VE ZORUNLU GİDERLER

Habertürk'te yer alan habere göre, aksi kararlaştırılmadıkça işin yürütülmesi için gerekli malzeme ve teknik ekipman işveren tarafından temin edilmeli. Teslim edilen ekipmanların bedelini gösteren bir liste çalışana yazılı olarak verilmeli. Bu uygulama, araçların zimmetli kabul edilmesini sağlıyor.

Uzaktan çalışmada enerji, internet, ekipman bakımı gibi işle bağlantılı zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı da iş sözleşmesinde açıkça belirtilmeli. Bu konu sözleşmede yer almıyorsa çalışanların talep hakkı zayıflayabiliyor.

FAZLA MESAİ YAZILI ONAYA BAĞLI

Evden çalışma modelinde fazla mesai ancak işverenin yazılı talebi ve çalışanın kabulüyle geçerli sayılıyor. Çalışma saatleri tarafların anlaşmasıyla değiştirilebiliyor ancak İş Kanunu'ndaki sınırlar korunuyor.

İş sağlığı ve güvenliği konusunda da sorumluluk işverene ait. Çalışana gerekli bilgilendirme yapılmalı, eğitim verilmeli ve sağlık gözetimi sağlanmalı. Tehlikeli kimyasal veya radyoaktif maddelerle yapılan işler ise uzaktan çalışma kapsamına girmiyor.

UZAKTAN ÇALIŞMAYA GEÇİŞ VE GERİ DÖNÜŞ

Mevcut iş yerinde çalışan bir kişi, yazılı talepte bulunarak uzaktan çalışma modeline geçebiliyor. İşveren bu talebe 30 gün içinde yazılı yanıt vermek zorunda. Kabul edilmesi halinde mevcut sözleşme uzaktan çalışma sözleşmesine dönüştürülüyor.

Çalışan, yeniden iş yerinde çalışma talebinde de bulunabiliyor. İşveren bu başvuruyu öncelikli olarak değerlendirmekle yükümlü. Zorlayıcı nedenlerle tüm iş yerinde uzaktan çalışmaya geçilmesi durumunda ise çalışan onayı aranmıyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) evde çalışmaya ilişkin sözleşmesi Türkiye tarafından onaylanmış değil. Ancak ILO'nun tavsiye kararlarında, evden çalışanların iş nedeniyle oluşan enerji, su ve iletişim giderlerini işverenden talep edebileceği belirtiliyor.