İşte çocuklarınızdan uzak tutmanız gereken oyun ve akımlar...

Günümüzde çocukların oyun alışkanlıkları hızla değişirken, dijitalleşme oyun kavramını da bambaşka bir noktaya taşımış durumda. Uzmanlar, bazı oyunların yalnızca eğlence amacı taşımadığını; bağımlılık, davranış değişiklikleri ve gerçeklik algısında bozulma gibi olumsuz sonuçlara yol açabileceğini ifade ediyor. Bu nedenle birçok ebeveyn, "Çocuklar ve gençler hangi oyunlardan uzak durmalı?" sorusuna yanıt arıyor.

ÇOCUKLAR VE GENÇLER İÇİN TEHLİKELİ OLAN OYUNLAR

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, uzmanlar oyunların içeriğinin, oynama süresi kadar belirleyici bir faktör olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle fiziksel tehlike içeren meydan okuma türleri ile yoğun şiddet barındıran dijital içeriklerin, hem psikolojik hem de fiziksel gelişim açısından risk oluşturabileceği belirtiliyor. Bazı oyunların doğrudan hayati risk oluşturduğu, bazılarının ise uzun vadede davranış bozukluklarına yol açabileceği ifade ediliyor.

RİSKLİ OLDUĞU BELİRTİLEN BAZI FİZİKSEL/DİJİTAL İÇERİKLER:

Boğulma oyunu gibi nefes kesmeye dayalı tehlikeli uygulamalar

"Tarçın meydan okuması" gibi solunum sistemini zorlayabilen içerikler

'Araba Üstünde Sörf' gibi riskli hareketler

Parmak Arası Hedef oyunu gibi kesici aletlerle oynanan tehlikeli oyunlar

Mavi Balina gibi görevler üzerinden psikolojik manipülasyon ve intihara yönlendiren oyunlar

MOMO gibi korku ve tehdit içerikli dijital etkileşimler

UZAK DURULMASI GEREKEN ŞİDDET İÇERİKLİ BİLGİSAYAR VE MOBİL OYUNLAR:

Bazı uzman değerlendirmelerinde, yoğun şiddet içeren ve rekabet düzeyi yüksek oyunların da çocuklar üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği belirtiliyor. Bu kapsamda sıklıkla örnek verilen oyunlar arasında şunlar yer alıyor:

PUBG

Fortnite

League of Legends (LOL)

Call of Duty

Apex Legends

Valorant

CS: GO

GTA serisi

Far Cry

Mafia 3

Red Dead Redemption

Doki Doki Literature Club

Sally Face

Bu tür oyunların ortak noktası, şiddeti normalleştirmesi, agresif dili teşvik etmesi ve bazı durumlarda oyuncuyu aktif olarak zarar verici rolün içine sokmasıdır. Ebeveynlerin şiddet içerikli oyunlardan çocukları ve gençleri uzak tutması gerektiği uzmanlar tarafından sıklıkla hatırlatılıyor.

BİLGİSAYAR OYUNLARININ ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Dijital oyunlar, doğru içerik ve süre kontrolü sağlandığında çocukların gelişimine katkı sunabiliyor. Ancak kontrolsüz kullanım durumunda çeşitli sorunlar ortaya çıkabiliyor.

Uzun süre ekran başında kalmak çocuklarda bağımlılık riskini artırırken, sosyal hayattan uzaklaşma ve yalnızlaşma gibi sonuçlar doğurabiliyor. Şiddet içeren oyunlar ise çocukların duyarsızlaşmasına, empati becerisinin zayıflamasına ve gerçeklik algısının bulanıklaşmasına neden olabiliyor. Ayrıca uyku düzeninin bozulması, dikkat dağınıklığı ve akademik başarının düşmesi de sık görülen etkiler arasında.

Uygun seçilmiş oyunlar problem çözme, strateji geliştirme ve el-göz koordinasyonu gibi becerilerin gelişmesine katkı sağlayabiliyor. Bu nedenle dijital oyunların etkisi, büyük ölçüde içeriğe ve kullanım biçimine bağlı olarak değişiyor.

HANGİ OYUNLAR ÇOCUKLAR İÇİN GÜVENLİ?

Uzmanlara göre çocuklar için oyun seçiminde yaş uygunluğu ve içerik denetimi büyük önem taşıyor. Eğitici ve gelişim destekleyici oyunlar bu noktada öne çıkıyor. Renkler, sayılar ve doğa ile ilgili kavramları öğreten uygulamalar küçük yaş grupları için faydalı olurken, daha büyük çocuklar için hafıza, strateji ve dil gelişimini destekleyen oyunlar öneriliyor.

Çocuklar için daha güvenli kabul edilen oyun türleri şunlardır:

Yapboz ve eşleştirme oyunları

Hafıza geliştiren oyunlar

Sayılar, renkler ve hayvanları öğreten eğitici oyunlar

Strateji ve planlama oyunları (basit düzeyde)

Dil öğrenme ve zeka oyunları

Bahçe kurma, hayvan bakımı gibi sorumluluk kazandıran oyunlar