Ara tatilde ekran uyarısı: 'Sorun süreden çok, yerine koyamadıklarımız'

SEMA ÜSTÜNTAŞ ÇAKAR / BURSADA BUGÜN

Nev Esentepe Hastanesi Klinik Psikoloğu Helin Ezgi Deniz, çocuklarda ekran kullanımının artışına dikkat çekerek ailelere önemli uyarılarda bulundu.

Nev Esentepe Hastanesi'nden Klinik Psikolog Helin Ezgi Deniz, çocuklarda internet ve ekran bağımlılığının yalnızca "fazla süre" meselesi olmadığını, asıl riskin ekran dışındaki hiçbir şeyden keyif alınamaz hale gelinmesi olduğunu söyledi. Deniz, özellikle ara tatilin, çocukların ekranla ilişkisini yeniden düzenlemek için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.

"EKRAN, ÇOCUĞUN DUYGULARINI DÜZENLEME ARACINA DÖNÜŞÜYOR"

Klinik Psikolog Deniz, ekranın çocuklar için giderek tek başına bir baş etme aracı haline geldiğini belirterek, "Çocuk; sıkıntı, yalnızlık, can sıkıntısı gibi duygularla baş etmek için ekrana yaslanıyorsa ve ekran, oyuncaklardan, sohbetten ya da dışarıda oynamaktan daha cazip hale geldiyse risk başlıyor" dedi.

Deniz, çok ekran kullanımı ile ekran bağımlılığı arasındaki farkın iyi ayırt edilmesi gerektiğini ifade ederek, "Ekran olmadığında aşırı huzursuzluk, öfke, agresyon ve başka hiçbir etkinlikten tatmin olamama varsa, burada beynin ödül sisteminin ekrana fazlasıyla koşullandığını düşünürüz" diye konuştu.

"BU SADECE KÖTÜ EBEVEYNLİK DEĞİL"

Ekran kullanımının artmasının nedeninin sadece çocuklar olmadığını vurgulayan Deniz, "Dünya değişti. Sokaklar azaldı, güvenlik kaygıları arttı, ebeveynler daha yorgun. Ekran, hem çocuk hem yetişkin için hızlı bir rahatlama aracı haline geldi. Bu bir kötü ebeveynlik meselesi değil, çağın koşullarına verilen savunmacı bir yanıt" ifadelerini kullandı.

"ARA TATİL BİR FIRSAT"

Ara tatilin, ekran alışkanlıklarını yeniden düzenlemek için uygun bir dönem olduğuna dikkat çeken Deniz, ani ve sert yasakların ters tepebileceğini belirtti. "Ekranı tamamen hayatımızdan çıkarmaya çalışmak, çocukta öfkeyi ve gizli kullanımı artırabilir. Ekranı yasaklı bir nesne gibi değil, süresi ve dozu ayarlanması gereken güçlü bir uyaran olarak görmek daha sağlıklıdır" dedi.

"ÇOCUK SÜRECE DAHİL EDİLMELİ"

Ailelere, ekran konusunu çocuklarla birlikte konuşmalarını öneren Deniz, "Ara tatilde küçük bir aile toplantısı yaparak, yeni düzeni birlikte konuşmak çocuğun direncini azaltır. Çocuk, kararın parçası olduğunu hissederse sınırları daha kolay kabul eder" şeklinde konuştu.

"BOŞLUK DOLDURULMAZSA ZORLANMA KAÇINILMAZ"

Ekran süresi azaltılırken, yerine ne konulacağının kritik olduğunu vurgulayan Deniz, "Ekranı çekip yerine hiçbir şey koymazsanız çocuk gerçekten zorlanır. Bu çok normal. Bu yüzden birlikte oyunlar, kutu oyunları, mutfak etkinlikleri, park ve doğa yürüyüşleri gibi alternatifler sunulmalı" dedi.

UZMANINDAN EBEVEYNLERE UYARI!

Ebeveyn davranışlarının belirleyici olduğuna dikkat çeken Deniz, "Çocuğa 'tablet yok' deyip ebeveynin sürekli telefonla vakit geçirmesi verilen tüm mesajları boşa çıkarır. Günün belli saatlerini ailece ekransız zaman ilan etmek hem ekran süresini azaltır hem de aile bağlarını güçlendirir" ifadelerini kullandı.

"SINIRLAR NET OLMALI"

Ara tatil boyunca ekran süresinin somut kurallarla belirlenmesini öneren Deniz, "Günlük sürelerin net olması, mümkünse görsel bir tabloyla gösterilmesi pazarlıkları azaltır. Böylece sınır, ebeveynle çocuk arasında bir güç savaşına dönüşmez" dedi.

NE ZAMAN UZMAN DESTEĞİ GEREKİR?

Ekran kısıtlamalarına aşırı tepkiler, yoğun öfke patlamaları, yalan söyleme, gizleme ya da ciddi uyku ve iştah sorunları varsa mutlaka uzman desteği alınması gerektiğini belirten Deniz, "Bazı çocuklar için ekran, daha derin psikolojik zorlanmaların üstünü örten bir kaçış alanı olabilir" uyarısında bulundu.

"MÜKEMMEL OLMAYA DEĞİL, TUTARLI OLMAYA ODAKLANIN"

Son olarak ailelere seslenen Klinik Psikolog Helin Ezgi Deniz, "Amaç mükemmel bir düzen kurmak değil; ekran süresini biraz azaltmak, günün bazı bölümlerini birlikte geçirmek ve çocuğun duygularını yargılamadan dinlemek. Çocukların ihtiyacı kusursuz ebeveynler değil, yeterince iyi ve tutarlı ilişkilerdir" dedi.