Ormanda keşfedilen ağaç, hastalığa karşı umut oldu

ScienceDaily’nin aktardığı ve prestijli bilimsel dergi Scientific Reports’ta yayımlanan araştırma, tıp dünyasında büyük heyecan yarattı.

Bilim insanları, Brezilya’ya özgü Copaifera lucens ağacının yapraklarından elde edilen galloylquinic acid bileşiklerini masaya yatırdı.

Yapılan laboratuvar testlerinde, bu bileşiklerin SARS-CoV-2 virüsünün insan vücudunda yayılmasını ve çoğalmasını sağlayan kritik mekanizmaları hedef alabildiği görüldü.

Virüsün yaşam zincirini kırıyor

Bu keşfi diğer pek çok çalışmadan ayıran en önemli özellik, bitkisel bileşiklerin virüsün tek bir zayıf noktasına değil, eş zamanlı olarak birden fazla mekanizmasına yönelmesi.

Araştırma sonuçlarına göre bu özel bileşikler virüse karşı üç farklı koldan savaşıyor:

Spike Proteini Engeli: Virüsün insan hücrelerine tutunmasını ve içeri sızmasını sağlayan "spike" proteini üzerinde etkili oluyor.

Bağışıklık Kaçışını Önleme: Virüsün vücudun savunma sisteminden gizlenmesine yardım eden papain-like proteasemekanizmasını hedef alıyor.

Çoğalmayı Durdurma: Virüsün kendi kopyalarını üreterek yayılmak için kullandığı RNA polymerase yapısına müdahale ediyor.

Aşırı bağışıklık tepkisine karşı kalkan

Çalışmanın tıp dünyasını heyecanlandıran bir diğer çarpıcı yönü ise bileşiklerin sadece virüsü durdurmakla kalmaması. Elde edilen veriler, bu bileşiklerin aynı zamanda anti-inflamatuar (iltihap karşıtı) ve bağışıklık düzenleyici etkiler gösterdiğini kanıtladı. Bu durum, özellikle ağır COVID-19 vakalarında hayati tehlike yaratan ve "sitokin fırtınası" olarak bilinen aşırı bağışıklık tepkilerini dizginlemek açısından kritik bir önem taşıyor.

Büyük bir umut ama henüz ilaç değil

Elde edilen tüm bu olumlu sonuçlar insan vücudunda değil, tamamen kontrollü laboratuvar ortamında (hücre kültürlerinde) gerçekleştirildi. Bu nedenle bitkinin veya yapraklarının doğrudan bir COVID-19 tedavisi gibi algılanıp tüketilmesi kesinlikle doğru değil. Araştırmacılar için bu çalışmanın asıl büyük başarısı; Atlantik Ormanı gibi zengin ekosistemlerdeki biyoçeşitliliğin, yeni ilaç adayları için ne kadar devasa bir kaynak olduğunu bir kez daha kanıtlamış olması.

Copaifera lucens ağacından elde edilen bu bileşiklerin eczane raflarına bir ilaç olarak gelebilmesi için önünde henüz hayvan deneyleri, güvenlik testleri ve yıllar sürebilecek klinik insan çalışmaları gibi çok uzun bir süreç bulunuyor.